โดย : อ ญชนา กล นเท ยน
กระบวนการวางแผนงาน การด าเน นการก อนการวางแผน การประเม นผล/ปร บปร งแผน และวางแผนใหม การปฏ บ ต ตามแผน การว เคราะห ป ญหา การก าหนดแผนงาน/โครงการ การก าหนดค าใช จ าย การก าหนดว ตถ ประสงค /เป าหมาย การก าหนดว ธ ด าเน นการ/ การปฏ บ ต /ว ธ ประเม นผล
ก าหนดว ธ การวางแผนแบบ 6H2W Why > จะท าไปท าไม What > จะท าอะไร When > จะท าเม อใด Where > จะท าท ไหน Who > ใครท า Whom > ท าเพ อใคร How > ท าอย างไร How much > ใช เง นเท าไร อ างอ ง : รศ. ส รช ย ขว ญเม อง
WHY? (จะท าไปท าไม?).. จะต องว เคราะห ว า... โครงการน นม เหต ผลอย างไรท จะต องท า ม ความจ าเป นอย างไรจ งต องท าโครงการน
WHAT? (จะท าอะไร?) จะต องว เคราะห ว า... โครงการน นม ว ตถ ประสงค และเป าหมายช ดเจนหร อไม ว ตถ ประสงค ม ความสอดคล องก บนโยบายมากน อยเพ ยงใด ก จกรรมใดบ างท ต องด าเน นการสอดคล องก บว ตถ ประสงค และเป าหมายหร อไม ม การก าหนดแผน/แนวทางการด าเน นงานแต ละก จกรรม/ข นตอนอย างช ดเจน หร อไม
WHEN? (จะท าเม อใด?).. จะต องว เคราะห ว า... โครงการน น จะเร มด าเน นงานและส นส ด แล วเสร จเม อใด ระยะเวลาและช วงการด าเน นงานเหมาะสมหร อไม ระยะเวลาของ แต ละก จกรรมสอดคล อง เหมาะสมหร อไม
WHERE? (จะท าท ไหน?).. จะต องว เคราะห ว า... สถานท ของการด าเน นงานโครงการอย ท ใด เป นแหล งหร อสถานท เหมาะสมหร อไม
WHO? (ใครท า?).. จะต องว เคราะห ว า... ใครบ างเป นผ ท าโครงการน น ผ ร บผ ดชอบม ค ณสมบ ต และความเหมาะสมหร อไม
WHOM? (ท าเพ อใคร?).. จะต องว เคราะห ว า... ผ ท ได ร บผลประโยชน จากโครงการเป นใคร ม ความต องการ จ าเป น เหมาะสมหร อไม
HOW? (ท าอย างไร?).. จะต องว เคราะห ว า... ม ว ธ การด าเน นงาน หร อบร หารโครงการอย างไร จ งจะท าให โครงการบรรล เป าหมาย หร อว ตถ ประสงค ท ได ก าหนดไว
HOW MUCH? (ใช เง นเท าไร?).. จะต องว เคราะห ว า... ใช งบประมาณเท าใด? งบประมาณม ไหม? แหล งงบประมาณค อท ไหน?
องค ประกอบของโครงการ
1. ช อโครงการ ควรเป นช อท จ าได ง าย ม ความหมาย และกะท ดร ด ควรเป นช อท ส อถ งแนวค ดหล กของโครงการ ควรใช ค าท ม ความหมายเช งบวกและส ภาพ
2. หล กการและเหต ผล ใช ช แจงรายละเอ ยดของป ญหาและความจ าเป นท เก ดข นท จะต องแก ไข ตลอดจน ช แจงถ งผลประโยชน ท จะได ร บจากการด าเน นงานตามโครงการ ผ เข ยนโครงการจะต องพยายามพรรณนาความ โดยหาเหต ผล หล กการ ทฤษฎ แนวทางตลอดจนความต องการในการพ ฒนาท งน เพ อแสดงข อม ลท ม น าหน ก น าเช อถ อและให เห นความส าค ญ
3.ว ตถ ประสงค เป นการบอกให ทราบว า การด าเน นงานตามโครงการน นม ความต องการให อะไรเก ดข น ว ตถ ประสงค ท ควรจะระบ ไว ควรเป นว ตถ ประสงค ท ช ดเจน ปฏ บ ต ได ว ดและ ประเม นผลได การท าโครงการหน ง ๆ อาจจะม ว ตถ ประสงค มากกว า 1 ข อได แต ท งน การ เข ยนว ตถ ประสงค ไว มาก ๆ อาจจะท าให ผ ปฏ บ ต มองไม ช ดเจน และอาจจะ ด าเน นการให บรรล ว ตถ ประสงค ไม ได ด งน นจ งน ยมเข ยนว ตถ ประสงค ท ช ดเจน- ปฏ บ ต ได -ว ดได เพ ยง 1-3 ข อ
4. ว ธ ด าเน นการหร อก จกรรมหร อข นตอนการด าเน นงาน งานหร อภารก จซ งจะต องปฏ บ ต ในการด าเน นโครงการให บรรล ตาม ว ตถ ประสงค ในระยะการเตร ยมโครงการจะรวบรวมก จกรรมท กอย างไว แล ว น ามาจ ดล าด บว าควรจะท าส งใดก อน-หล ง หร อพร อม ๆ ก น แล วเข ยนไว ตามล าด บ จนถ งข นตอนส ดท ายท ท าให โครงการบรรล ว ตถ ประสงค
5. ระยะเวลาการด าเน นงานโครงการ การระบ ระยะเวลาต งแต เร มต นโครงการจนเสร จส นโครงการป จจ บ น น ยมระบ ว น-เด อน-ป ท เร มต นและเสร จส น การระบ จ านวน ความยาวของ โครงการ เช น 1 เด อน 6 เด อน 2 ป โดยไม ระบ เวลาเร มต น-ส นส ด ถ อเป น การก าหนดระยะเวลาท ไม สมบ รณ
6. งบประมาณ เป นประมาณการค าใช จ ายท งส นของโครงการ ซ งควรจ าแนก รายการค าใช จ ายได อย างช ดเจน การแจกแจงงบประมาณจะม ประโยชน ในการตรวจสอบความ เป นไปได และตรวจสอบความเหมาะสมในสถานการณ ต างๆ นอกจากน นควรระบ แหล งท มาของงบประมาณด วยว าเป น งบประมาณในส วนงานใด
7. ผ ร บผ ดชอบโครงการ เป นการระบ เพ อให ทราบว าใครเป นเจ าของ หร อร บผ ดชอบโครงการ
8. การประเม นผล บอกแนวทางว าการต ดตามประเม นผลควรท าอย างไรในระยะเวลา ใดและใช ว ธ การอย างไรจ งจะเหมาะสม ซ งผลของการประเม นสามารถ น ามาพ จารณาประกอบการด าเน นการ เตร ยมโครงการท คล ายคล งหร อ เก ยวข องในเวลาต อไป
9. ผลประโยชน ท คาดว าจะได ร บ เม อโครงการน นเสร จส นแล ว จะเก ดผลอย างไรบ างใครเป นผ ได ร บ เร องน สามารถเข ยนท งผลประโยชน โดยตรงและผลประโยชน ในด าน ผลกระทบของโครงการด วยได
สร ป 1. โครงการอะไร = ช อโครงการ 2. ท าไมจ งต องร เร มโครงการ = หล กการและเหต ผล 3. ท าเพ ออะไร = ว ตถ ประสงค 4. ท าอย างไร = ว ธ ด าเน นการ 5. จะท าเม อไร นานเท าใด = ระยะเวลาด าเน นการ 6. ใช ทร พยากรเท าไรและได มาจากไหน = งบประมาณ แหล งท มา 7. ใครท า = ผ ร บผ ดชอบโครงการ 8. บรรล ว ตถ ประสงค หร อไม = การประเม นผล 9. เม อเสร จส นโครงการแล วจะได อะไร = ผลประโยชน ท คาดว าจะได ร บ